zekeriya Arapça
زَكَرِيَّاء (Zakarīyāʾ)
Türkçeye Arapçadan geçen özel isim, nihai olarak İbranice 'Tanrı hatırladı' anlamına gelen Zekharyāh adından türemiştir.
Gelişim Hattı
- İbranice: זְכַרְיָה (Zekharyāh) (Yahve hatırladı)
- Süryanice: ܙܟܪܝܐ (Zkaryā)
- Arapça: زَكَرِيَّاء (Zakarīyāʾ) (Zekeriya peygamber)
- Osmanlı Türkçesi: زكريا (Zekeriya)
- Türkçe: Zekeriya
Yapısal Parçalanış
- zakhar Fiil kökü (İbranice)
- hatırlamak, anmak
- -yah Özel isim / Teoforik ek (İbranice)
- Yahve (Tanrı)
zakhar (hatırladı) + -yah (Yahve/Tanrı) → Zekharyāh (Tanrı hatırladı)
Anlam Evrimi
- Tanrı hatırladı (kişi adı)
- İbrani peygamberi adı
- Kur'an'da geçen peygamber adı
- Müslüman coğrafyasında yaygın erkek ismi
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıldan itibaren İslami-dini metinlerde (Kısas-ı Enbiya çevirileri) kişi adı olarak belgelenmiştir.
- Osmanlı Türkçesi metinlerinde ve tahrir defterlerinde yaygın şahıs adı olarak kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- Arapça 'hatırlama, anma' anlamına gelen ve İbranice 'zakhar' ile aynı Sami dilleri kökünden (z-k-r) türeyen sözcük.
- Arapça z-k-r kökünden türeyen, 'birlikte anma, karşılıklı fikir teatisi' anlamına gelen sözcük.
- Arapça z-k-r kökünden türeyen, 'hatırlatıcı pusula, anı/biyografi metni' anlamına gelen sözcük.