zafer Arapça
ظفر (ẓafar)
Türkçeye Arapça ẓafar kelimesinden geçmiştir. Kelime, köken olarak tırnak veya pençe anlamındaki ẓufr ile ilişkili olup galip gelme, tırnak geçirme veya hedefe ulaşma fikriyle gelişmiştir.
Gelişim Hattı
- Proto-Sami dili: *ẓiṯr- (tırnak/pençe)
- Arapça: ẓafora (tırnak geçirdi, tırnakla kavradı)
- Arapça: ẓafar (üstün gelme, galibiyet)
- Osmanlı Türkçesi: ẓafar/zafer (galibiyet)
- Türkçe: zafer (galibiyet)
Anlam Evrimi
- Tırnak geçirmek, kavramak
- Ele geçirmek, başarmak
- Mücadeleden üstün çıkmak, galibiyet
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıldan itibaren (Kısas-ı Enbiya, Atebetü'l-Hakayık vb. metinlerde) görülür.
- Eski metinlerde hem dinî hem askerî galibiyetleri ifade etmek için sıklıkla kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- muzaffer
- Arapça muẓaffar (zafer kazanmış, galip gelmiş) türevidir.
- zifir
- Semitik kökte 'tırnak/koyu katman' ile ilişkili biçimsel yan türevlerden veya akraba köklerden evrilmiştir.