vapur Fransızca
vapeur
Türkçeye Fransızca buhar anlamındaki 'vapeur' (aslen 'bateau à vapeur', yani buharlı gemi) sözcüğünden kısalarak geçmiştir; kökü Latince buhar anlamındaki 'vapor' kelimesine dayanır.
Gelişim Hattı
- Latince: vapor (buhar, duman)
- Fransızca: vapeur (buhar; buharlı gemi)
- Osmanlı Türkçesi: vapur (buharlı gemi)
- Türkçe: vapur (yolcu taşıyan buharlı/motorlu gemi)
Anlam Evrimi
- Buhar, duman
- Buhar gücüyle çalışan gemi (bateau à vapeur kısaltması)
- Genellikle şehir içi hatlarda işleyen yolcu gemisi
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesinde buharlı gemilerin kullanılmaya başlandığı 19. yüzyılın ilk yarısından (1830'lu yıllar) itibaren metinlerde görülür.
- İlk dönemlerde Fransızca 'bateau à vapeur' ifadesinin kısaltılması olarak doğrudan 'vapur' veya 'vapur gemisi' şeklinde kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- evaporasyon
- Latince ēvapōrātiō (buharlaşma) sözcüğünden gelir, aynı köktendir.
- vaporizatör
- Fransızca vaporisateur (buharlaştırıcı / püskürteç) sözcüğünden gelir, vapor köküne dayanır.