Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

uşak Türkçe

uşak

Eski Türkçe "küçük, ufak" anlamına gelen "uşak" sözcüğünden evrilmiştir. Zamanla "küçük çocuk, oğlan çocuğu" ve ardından "ev işlerine bakan erkek hizmetli" anlamını kazanmıştır.

Gelişim Hattı

  1. Eski Türkçe: uşak (küçük, ufak tefek)
  2. Orta Türkçe: uşak (küçük çocuk, oğlan çocuğu)
  3. Osmanlı Türkçesi: اوشاق / uşak (çocuk; erkek hizmetçi)
  4. Türkiye Türkçesi: uşak (erkek hizmetçi; çocuk)

Yapısal Parçalanış

uş- / ufa- Kök fiil/isim
küçük, ufak parçalara ayrılmak
-ak Küçültme eki
küçültme veya nitelik bildiren yapım eki

uş- / ufa- (ufak) + -ak → uşak (küçük şey, ufaklık)

Anlam Evrimi

  1. Ufak, küçük, cüce
  2. Küçük çocuk, yavru
  3. Evin küçük erkeği, genç çırak
  4. Erkek hizmetçi

Türkçedeki İlk İzler

  • Eski Türkçede ve Karahanlı metinlerinde (Divânu Lugâti't-Türk) "uşak" biçiminde "küçük, ufak" anlamıyla kaydedilmiştir.
  • Osmanlı Türkçesinde 14-15. yüzyıllardan itibaren hem "çocuk" hem de "hizmetkâr" anlamında kullanıldığı belgelenmiştir.

Kökdaş Kelimeler

Aynı kökten (uf-/uş-) küçültme ekiyle türetilmiş bir biçimdir.
Aynı kökenden gelen fiil türevidir.

Tartışma