ticaret Arapça
تجارة (ticārah)
Türkçeye Arapça "ticārah" kelimesinden geçmiştir. Söz konusu yapı, Sami dillerinde mal satmak ve kâr elde etmek anlamına gelen *t-c-r köküne dayanmaktadır.
Gelişim Hattı
- Proto-Sami Dil Grubu: *t-g-r (tüccarlık etmek, mal satmak)
- Arapça: tacara (ticaret yaptı, mal sattı)
- Arapça: ticārah (tüccarlık yapma, ticaret)
- Osmanlı Türkçesi: ticaret (ticaret)
- Türkçe: ticaret (ticaret)
Yapısal Parçalanış
- t-c-r Kök fiil
- Mal satmak, kâr amacıyla alışveriş yapmak
- fi'ālah (masdar kalıbı) Meslek/Eylem ismi kalıbı
- Bir işi veya mesleği sürekli icra etme durumu
tacara (ticaret yapmak) + fi'ālah kalıbı → ticārah (ticaret işi)
Anlam Evrimi
- Mal satma ve kâr sağlama eylemi
- Tüccarlık mesleği ve piyasa faaliyetleri
- Alım satım işlerinin tamamı, ekonomi sektörü
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede yazılı olarak en geç 14. yüzyıldan (Aşık Paşa, Garib-name veya dönemin Kısas-ı Enbiya tercümeleri) itibaren görülmektedir.
- Tarihi metinlerde hem "tüccarlık eylemi" hem de genel anlamda "alışveriş" anlamında kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- tüccar
- Arapça t-c-r kökünden türeyen ve "ticaret yapanlar, tacirler" anlamına gelen çoğul isimdir (tujjār).
- tacir
- Arapça t-c-r kökünün etken ortaç (fail) biçimi olup "ticaret yapan kişi" demektir.