terör Fransızca
terreur
Türkçeye Fransızca terreur (büyük korku, dehşet, yıldırma dönemi) sözcüğünden geçmiştir. Kökü Latince terrēre (korkutmak, dehşete düşürmek) eylemine ve nihayetinde Proto-Hint-Avrupa *ters- (titremek, korkmak) köküne dayanır.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-Avrupa: *ters- (titremek, korkmak)
- Latince: terrēre (korkutmak, ürkütmek)
- Latince: terror (büyük korku, dehşet)
- Eski Fransızca: terror
- Fransızca: terreur (dehşet, yıldırma)
- Türkçe: terör
Yapısal Parçalanış
- terrere Kök fiil
- Korkutmak, ürkütmek
- -or İsimden türetme / soyut isim eki
- Durum veya eylemin sonucu (korku, dehşet)
terrēre (korkutmak) + -or (eylem durumu eki) → terror (dehşet, yıldırma)
Anlam Evrimi
- Titreme ve bedensel korku tepkisi
- Büyük korku ve dehşet hissi
- Siyasi amaçla korku salma ve şiddet rejimi (Fransız Devrimi'ndeki 'Terreur' dönemi)
- Siyasal hedeflere ulaşmak amacıyla uygulanan organize şiddet ve yıldırma eylemleri
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede 20. yüzyılın başlarından itibaren Batı dillerinden yapılan siyasi çevirilerde ve basında görülmeye başlanmıştır.
- Cumhuriyet döneminin ilk yarısında daha çok Fransız Devrimi bağlamında 'Dehşet Dönemi' anlamıyla, ilerleyen dönemlerde ise siyasal şiddet eylemlerini ifade etmek üzere yerleşmiştir.
Kökdaş Kelimeler
- terörist
- Fransızca terroriste; terör uygulayan kimse.
- terörizm
- Fransızca terrorisme; terör yöntemi ve doktrini.
- deterjan
- Latince dē- (uzaklaştırma) + tergere (temizlemek/silmek) köküyle ilgilidir; sıklıkla fonetik benzerlik gösterse de farklı bir Latince köke dayanır.