telgraf Fransızca
télégraphe
Türkçeye Fransızca télégraphe sözcüğünden geçmiştir. Sözcük, 18. yüzyıl sonunda Eski Yunanca tēle (uzak) ve gráphō (yazmak) köklerinden türetilmiş bir neolojizmdir.
Gelişim Hattı
- Eski Yunanca: tē̂le (uzak) + gráphō (yazmak)
- Fransızca: télégraphe (uzak-yazar, telgraf aygıtı)
- Osmanlı Türkçesi: تلگراف (telgraf)
- Türkçe: telgraf
Yapısal Parçalanış
- tēle- Ön ek / Kök
- uzak
- -graphe Son ek / Kök
- yazan, kaydeden araç
tēle- (uzak) + -graphe (yazan araç) → télégraphe (uzaktan yazan cihaz)
Anlam Evrimi
- Uzaktan işaretlerle veya kablo aracılığıyla ileti yazıp ileten düzenek
- Bu düzenekle iletilen yazılı ileti
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesinde en geç 1850'li yıllardan (Kırım Savaşı dönemi) itibaren yazılı metinlerde yer almaktadır.
- İlk dönemlerde hem elektrikli iletişim aygıtını hem de gönderilen telgrafnameyi belirtmek için kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- tēle (uzak) + phōnē (ses); uzaktan ses ileten aygıt
- gráphō (yazmak, çizmek) kökünden türetilmiştir
- Arapça l-f-z kökünden olup telgraf kelimesiyle kökdaş değildir