Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

teferruat Arapça

تفرّعات (tafarru‘āt)

Arapça 'dal budak salmak, kollara ayrılmak' anlamındaki 'tefarru'' (tafarru‘) sözcüğünün çoğulu olan 'tafarru‘āt' biçiminden Türkçeye geçmiştir.

Gelişim Hattı

  1. Arapça: fr‘ (kök: dal, kol, ana gövdeden ayrılan kısım)
  2. Arapça: tafarra‘a (dal budak saldı, kollara ayrıldı)
  3. Arapça: tafarru‘ (dallanma, kollara ayrılma, yan kollar)
  4. Arapça: tafarru‘āt (dallanıp budaklanan şeyler, ayrıntılar)
  5. Osmanlı Türkçesi: teferru‘āt (ayrıntılar, teferruat)
  6. Türkçe: teferruat (ayrıntı, detay)

Yapısal Parçalanış

f-r-‘ Sami kökü
dal, budak, ana unsurdan ayrılan kol
tafarru‘ Tefe‘‘ul vezninde mastar
dallanma, kollara ayrılma
-āt Düzenli dişil çoğul eki
çoğulluk (dallar, ayrıntılar)

tafarru‘ (dallanma) + -āt (çoğul eki) → tafarru‘āt (ayrıntılar, teferruat)

Anlam Evrimi

  1. Bir ağacın veya gövdenin yan kolları, dalları
  2. Ana konudan ayrılan yan kollar, ikincil meseleler
  3. Ayrıntı, detay

Türkçedeki İlk İzler

  • Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 15. ve 16. yüzyıllardan itibaren 'asıl' veya 'usul' karşıtı olarak 'ayrıntılar, yan hususlar' anlamında belgelenmiştir.

Kökdaş Kelimeler

Aynı kökten; dal, budak, yan dal veya soy anlamında kullanılır.
fr‘ kökünden türetilmiş nispet sıfatı; ikinci derecede olan, yan.
Aynı kökten türetilmemiş olup kökdaş değildir, karıştırılmamalıdır.

Tartışma