teberruat Arapça
تبرّعات (tabarruʿāt)
Arapça b-r-ʿ (cömert ve üstün olmak) kökünden türetilen teberru (gönüllü bağış yapma) kelimesinin kurallı dişil çoğuludur. Türkçeye Osmanlı döneminde girmiştir ve bağışlar anlamına gelir.
Gelişim Hattı
- Arapça: baraʿa (cömert/üstün oldu)
- Arapça: tabarraʿa (gönüllü olarak bağışladı)
- Arapça: tabarruʿ (karşılıksız bağış yapma)
- Arapça: tabarruʿāt (bağışlar)
- Osmanlı Türkçesi: teberruāt (bağışlar)
- Türkçe: teberruat (bağışlar)
Yapısal Parçalanış
- tabarruʿ Kök İsim (Tefe‘‘ul mastarı)
- gönüllü verme, bağış
- -āt Çoğul Eki
- dişil/kurallı çoğul (bağışlar)
tabarruʿ (bağış) + -āt (çoğul eki) → tabarruʿāt (bağışlar)
Anlam Evrimi
- Gönüllü ve karşılıksız olarak cömertlik göstermek
- Karşılıksız verilen şeyler, bağışlar
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 19. yüzyıldan itibaren resmî yazışmalarda ve vakfiye kayıtlarında sıklıkla görülür.
Kökdaş Kelimeler
- Arapça aynı kökten türeyen mastar hali (bağış, hibe).
- Arapça aynı kökten türeyen etken ortaç; bağış yapan, bağışçı.