Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

takdim Arapça

تقديم (taqdīm)

Arapça q-d-m (öne geçmek, ilerlemek) kökünden türeyen ve 'öne sürme, sunma, tanıtma' anlamına gelen taqdīm sözcüğünden Türkçeye geçmiştir.

Gelişim Hattı

  1. Arapça: qadama (öne geçti, önceden var oldu)
  2. Arapça: qaddama (öne sürdü, sundu)
  3. Arapça: taqdīm (öne sürme, öne alma, sunma)
  4. Osmanlı Türkçesi: taḳdīm (sunma, tanıtma)
  5. Türkçe: takdim

Yapısal Parçalanış

qaddama Kök fiil (Tef'il babı)
Öne sürmek, sunmak
taf'īl Vezin/Kalıp
Geçişlilik ve mastar yapma kalıbı

qaddama (öne sürmek) → taqdīm (öne sürme, sunma)

Anlam Evrimi

  1. Öne geçirme, öne alma
  2. Bir büyüğe veya topluluğa sunma, arz etme
  3. Birini başkasına tanıtma

Türkçedeki İlk İzler

  • Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 14. yüzyıldan itibaren 'sunma, arz etme' anlamıyla yaygın biçimde görülür.

Kökdaş Kelimeler

Arapça qadam (adım, ayak) kökünden; ilerleme adımı ile ilişkili.
Arapça qidam (eskilik, öncelik) kökünden; zaman olarak önde olma durumu.
Arapça qadīm (eski, önceden var olan) kökünden.
Arapça muqaddam (öne alınmış, önceki) kökünden.
Arapça muqaddima (önsöz, giriş) kökünden; metnin önüne konan kısım.

Tartışma