semaver Rusça
самовар (samovar)
Türkçeye Rusçadan geçen kelime, 'kendi kendine kaynayan/pişen şey' anlamına gelen iki parçalı bir bileşikten türemiştir.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-Avrupa: *sōm- (bir, tek, aynı)
- Eski Doğu Slavcası: samъ (kendi, kendisi)
- Proto-Slavca: *viti (kaynamak, pişmek, köpürmek)
- Rusça: samovar (kendi kendine kaynayan kap)
- Osmanlı Türkçesi: semāver (çay kaynatma aygıtı)
Yapısal Parçalanış
- samo- Ön ek / Zamir kökü
- kendi, kendisi
- -var Fiil kökü
- kaynamak, pişirmek
samo- (kendi) + -var (kaynamak) → samovar (kendi kendine kaynayan)
Anlam Evrimi
- Kendi kendine kaynayan düzenek
- İçinde su ısıtılıp çay demlenen madeni kap
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 19. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı metinlerinde ve edebi eserlerde görülmeye başlar.
- Rusya ile ticari ve kültürel temaslar sonucunda çay kültürüyle birlikte Türkçeye girmiştir.