selam Arapça
سلام (salām)
Türkçeye Arapçadaki 'esenlik, barış, güvenlik' anlamına gelen 'salām' kelimesinden geçmiştir. Kökü Sami dillerindeki barış ve bütünlük bildiren *š-l-m köküne uzanır.
Birisiyle karşılaşıldığında, ayrılınırken veya birine hürmet sunulurken kullanılan esenlik, barış dileği sözü.
Gelişim Hattı
- Proto-Sami: *šalām- (bütünlük, esenlik)
- Arapça: salām (esenlik, barış, güvenlik)
- Osmanlı Türkçesi: selam (esenlik dileği, karşılama sözü)
- Türkçe: selam (esenlik dileği, karşılama sözü)
Yapısal Parçalanış
- s-l-m Samî kök
- Tam, sağlam, güvende ve barış içinde olma
Anlam Evrimi
- Sağlamlık, bütünlük ve güvende olma durumu
- Barış ve huzur
- Karşılaşılan kişiye verilen esenlik ve güvenlik dileği
- Aylık sözlü/fiziksel karşılama jesti
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 11. yüzyıldan itibaren (Kutadgu Bilig ve Divânu Lugāti't-Türk dönemi) İslamiyet'in kabulüyle birlikte görülmeye başlanmıştır.
- Eski metinlerde hem dinî barış/esenlik kavramı hem de gündelik karşılama ifadesi olarak kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- selamet
- Arapça aynı s-l-m kökünden türeyen, esenlik ve güvenlik anlamına gelen isim.
- Müslüman
- Arapça s-l-m kökünden türeyen 'muslim' (teslim olan, esenliğe eren) kelimesinin Farsça çoğul eki almış biçimi.
- İslam
- Arapça s-l-m kökünden türeyen ve 'teslimiyet, esenliğe kavuşma' anlamına gelen mastar.
- teslim
- Arapça s-l-m kökünden türetilen 'güvenliğe bırakma, verme' anlamındaki sözcük.