Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

salata İtalyanca

insalata

Türkçeye İtalyanca insalata (tuzlanmış sebze yemeği) sözcüğünden geçmiştir; kökü Latince sal (tuz) kelimesine dayanır.

Gelişim Hattı

  1. Proto-Hint-Avrupa: *séh₂ls (tuz)
  2. Latince: sal (tuz)
  3. Halk Latincesi: *salare (tuzlamak)
  4. Halk Latincesi: *insalata (tuzlanmış şeyler)
  5. İtalyanca: insalata / salata (tuzlanmış yeşillik, salata)
  6. Osmanlı Türkçesi: salata (çiğ sebze yemeği)
  7. Türkçe: salata

Yapısal Parçalanış

in- Ön ek
İçine, -de/da kılma
sal Kök isim
Tuz
-ata Geçmiş zaman / sıfat-fiil eki
-lanmış, -lenmiş

in- (içine) + sal (tuz) + -ata (sıfat eki) → insalata (tuzlanmış sebzeler)

Anlam Evrimi

  1. Tuz
  2. Tuzlanmış yiyecek
  3. Tuz ve zeytinyağı ile tatlandırılmış çiğ sebze yemeği
  4. Çeşitli malzemelerin sosla karıştırıldığı soğuk yemek

Türkçedeki İlk İzler

  • Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 18. yüzyıldan itibaren mutfak ve seyahatname kayıtlarında görülür.
  • İlk yazılı örneklerinden biri 1700'lerin sonuna tarihlenen batı mutfağı ve elçilik kayıtlarında geçer.

Kökdaş Kelimeler

İtalyanca salamoia (tuzlu su) sözcüğünden; aynı 'sal' (tuz) kökünden gelir.
Fransızca saucisse sözcüğünden; Latince 'salsicius' (tuzlanmış) köküne dayanır.
Fransızca sauce sözcüğünden; Latince 'salsa' (tuzlanmış, tuzlu) kökünden türemiştir.
İtalyanca salame (tuzlanmış et) sözcüğünden; kökeni 'sal' (tuz) sözcüğüdür.

Tartışma