salata İtalyanca
insalata
Türkçeye İtalyanca insalata (tuzlanmış sebze yemeği) sözcüğünden geçmiştir; kökü Latince sal (tuz) kelimesine dayanır.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-Avrupa: *séh₂ls (tuz)
- Latince: sal (tuz)
- Halk Latincesi: *salare (tuzlamak)
- Halk Latincesi: *insalata (tuzlanmış şeyler)
- İtalyanca: insalata / salata (tuzlanmış yeşillik, salata)
- Osmanlı Türkçesi: salata (çiğ sebze yemeği)
- Türkçe: salata
Yapısal Parçalanış
- in- Ön ek
- İçine, -de/da kılma
- sal Kök isim
- Tuz
- -ata Geçmiş zaman / sıfat-fiil eki
- -lanmış, -lenmiş
in- (içine) + sal (tuz) + -ata (sıfat eki) → insalata (tuzlanmış sebzeler)
Anlam Evrimi
- Tuz
- Tuzlanmış yiyecek
- Tuz ve zeytinyağı ile tatlandırılmış çiğ sebze yemeği
- Çeşitli malzemelerin sosla karıştırıldığı soğuk yemek
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 18. yüzyıldan itibaren mutfak ve seyahatname kayıtlarında görülür.
- İlk yazılı örneklerinden biri 1700'lerin sonuna tarihlenen batı mutfağı ve elçilik kayıtlarında geçer.
Kökdaş Kelimeler
- İtalyanca salamoia (tuzlu su) sözcüğünden; aynı 'sal' (tuz) kökünden gelir.
- Fransızca saucisse sözcüğünden; Latince 'salsicius' (tuzlanmış) köküne dayanır.
- Fransızca sauce sözcüğünden; Latince 'salsa' (tuzlanmış, tuzlu) kökünden türemiştir.
- İtalyanca salame (tuzlanmış et) sözcüğünden; kökeni 'sal' (tuz) sözcüğüdür.