program Fransızca
programme
Türkçeye Fransızca "programme" kelimesinden geçmiştir. Kelimenin kökeni Eski Yunancadaki önceden yazılmış ilan veya bildiri anlamına gelen "prógramma" sözcüğüne dayanır.
Yapılacak bir işin, izlenecek bir yolun veya sunulacak bir içeriğin önceden belirlenmiş düzeni ve planı.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-Avrupa: *gerbh- (kazımak, yazmak)
- Eski Yunanca: prógramma (yazılı bildiri, ilan)
- Fransızca: programme (plan, izlence)
- Türkçe: program (program)
Yapısal Parçalanış
- pro- Ön ek
- Önce, önceden
- -gramme İsim kökü / Son ek
- Yazı, yazılmış şey
pro- (önceden) + -gramme (yazı, çizgi) → programme (önceden yazılmış şey, ilan)
Anlam Evrimi
- Önceden asılan yazılı bildiri veya duyuru
- Yapılacak işlerin veya gösterilerin sırasını belirten liste
- Bilgisayara bir işlemi yaptırmak için yazılan komutlar dizisi
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede tanzimat ve meşrutiyet döneminden itibaren (en geç 20. yüzyıl başları) tiyatro, konser veya siyasi parti tüzüğü anlamlarında Fransızcadan geçerek kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- telegram
- Yunanca tēle (uzak) ve grámma (yazı) kelimelerinden türetilmiştir.
- diagram
- Yunanca diá (arasında, içinden) ve grámma (yazı, çizim) birleşiminden gelir.
- gramer
- Yunanca grammatikē (yazı sanatı, dil bilgisi) kelimesinden Fransızca aracılığıyla geçmiştir.