program Fransızca
programme
Türkçeye Fransızca "programme" kelimesinden geçmiştir. Kelimenin kökeni Eski Yunancadaki önceden yazılmış ilan veya bildiri anlamına gelen "prógramma" sözcüğüne dayanır.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-Avrupa: *gerbh- (kazımak, yazmak)
- Eski Yunanca: prógramma (yazılı bildiri, ilan)
- Fransızca: programme (plan, izlence)
- Türkçe: program (program)
Yapısal Parçalanış
- pro- Ön ek
- Önce, önceden
- -gramme İsim kökü / Son ek
- Yazı, yazılmış şey
pro- (önceden) + -gramme (yazı, çizgi) → programme (önceden yazılmış şey, ilan)
Anlam Evrimi
- Önceden asılan yazılı bildiri veya duyuru
- Yapılacak işlerin veya gösterilerin sırasını belirten liste
- Bilgisayara bir işlemi yaptırmak için yazılan komutlar dizisi
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede tanzimat ve meşrutiyet döneminden itibaren (en geç 20. yüzyıl başları) tiyatro, konser veya siyasi parti tüzüğü anlamlarında Fransızcadan geçerek kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- Yunanca tēle (uzak) ve grámma (yazı) kelimelerinden türetilmiştir.
- Yunanca diá (arasında, içinden) ve grámma (yazı, çizim) birleşiminden gelir.
- Yunanca grammatikē (yazı sanatı, dil bilgisi) kelimesinden Fransızca aracılığıyla geçmiştir.