Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

pike Fransızca

piqué

Türkçeye Fransızca 'piqué' (dikine batırılmış, dik dikilmiş kumaş veya dikine dalış) sözcüğünden geçmiştir; kökeni 'batırmak, saplamak, delmek' anlamına gelen piquer fiiline dayanır.

Gelişim Hattı

  1. Halk Latincesi: *piccare (delmek, gagalamak)
  2. Eski Fransızca: piquer (saplamak, batırmak)
  3. Fransızca: piqué (saplanmış, dikilmiş; dikine dalış)
  4. Osmanlı Türkçesi: pike (dokuma türü; havacılıkta dikine dalış)
  5. Türkçe: pike

Yapısal Parçalanış

piquer Kök fiil
saplamak, batırmak, dikine inmek
-é Geçmiş zaman / sıfat-fiil eki
yapılmış, -miş

piquer (batırmak, saplamak) + -é (geçmiş zaman/sıfat eki) → piqué (kabartmalı dokuma; dikine dalış)

Anlam Evrimi

  1. Sivri bir aletle saplamak, delmek
  2. İğneyle dikilerek kabartma verilmiş kumaş (dokuma türü)
  3. Uçağın burnunu dik şekilde aşağı yöneltip dalışa geçmesi
  4. Yatak örtüsü veya havuz/denize dik atlayış

Türkçedeki İlk İzler

  • Türkçede dokuma kumaş ve havacılık terimi (dalış) anlamlarında 20. yüzyılın başlarından itibaren yazılı kaynaklarda yer alır.
  • Cumhuriyet döneminde hem hafif yatak örtüsü hem de sporda (yüzme ve futbolda) teknik bir terim olarak yaygınlaşmıştır.

Kökdaş Kelimeler

Fransızca pique-nique sözcüğündeki 'piquer' (atıştırmak, parça parça almak) kökünden gelir.
Fransızca piquet (kazık, nöbetçi grubu); piquer (saplamak) fiilinden türetilmiştir.

Tartışma