Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

perifer Fransızca

périphérie

Kelime Türkçeye Fransızcadan geçmiştir; nihai kökeni Eski Yunancada 'etrafında taşımak, çevrelemek' anlamına gelen 'periphérein' fiiline dayanır.

Gelişim Hattı

  1. Proto-Hint-Avrupa: *per- (etrafında, ötesinde)
  2. Proto-Hint-Avrupa: *bʰer- (taşımak)
  3. Eski Yunanca: perí (etrafında, çevre)
  4. Eski Yunanca: phérō (taşımak)
  5. Eski Yunanca: periphéreia (çevre, çember yay)
  6. Fransızca: périphérie (çevre, dış kenar)
  7. Fransızca: périphère / périphérique (çevresel)
  8. Türkçe: perifer (çevre, merkez dışı bölge)

Yapısal Parçalanış

peri- Ön ek
Etrafında, çevre
-phérein Kök fiil
Taşımak, getirmek

peri- (çevre) + -phérein (taşımak) → periphéreia (çevreleyen hat, çevre)

Anlam Evrimi

  1. Etrafında dönmek, çember çizmek
  2. Çember veya dairenin çevre çizgisi
  3. Merkezin dışında kalan çevre veya sınır bölge

Türkçedeki İlk İzler

  • Türkçede tıp ve şehircilik/coğrafya gibi uzmanlık alanlarında en geç 20. yüzyılın ortalarından itibaren Fransızca etkisiyle görülmeye başlanmıştır.

Kökdaş Kelimeler

Aynı Eski Yunanca kökten (periphéreia) doğrudan türeyen ve çevre/dış yüzey anlamına gelen terim.
Aynı phérein (taşımak) kökünden meta- (öte) ön ekiyle türetilmiştir.
Aynı phérein (taşımak) kökünden eu- (iyi) ön ekiyle türetilmiştir.

Tartışma