peçete İtalyanca
pezzetta
Türkçeye İtalyanca pezzetta (küçük bez parçası) sözcüğünden geçmiştir; bu sözcük nihayetinde Geç Latince veya Keltçe kökenli pettia/pecia (parça, bez parçası) köküne dayanır.
Gelişim Hattı
- Geç Latince: pettia / pecia (parça, kumaş parçası)
- İtalyanca: pezza (kumaş parçası, bez)
- İtalyanca: pezzetta (küçük bez parçası, peçete)
- Osmanlı Türkçesi: peçete (peçete, mendil)
- Türkçe: peçete
Yapısal Parçalanış
- pezza Kök isim
- bez parçası, kumaş parçası
- -etta Küçültme eki
- küçük, ufak
pezza (bez parçası) + -etta (küçültme eki) → pezzetta (küçük bez parçası)
Anlam Evrimi
- Kumaş veya bez parçası
- Yemek yerken kullanılan küçük bez
- Yemekte kullanılan kâğıt veya bez silgi
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesinde 19. yüzyılın sonlarından (Tanzimat sonrası Batılılaşma dönemi) itibaren yemek ve sofra kültürüne ait metinlerde görülür.
- Şemsettin Sami'nin Kâmûs-ı Fransevî adlı sözlüğünde 'serviette' karşılığı olarak kaydedilmiştir.
Kökdaş Kelimeler
- peseta
- İspanyolcada aynı kökten (küçük parça anlamında pieza kökünden) türetilmiş olan eski para birimi.