parmak Türkçe
barmak
Eski Türkçe barmak biçiminden evrilmiş olup, el ve ayak parmaklarını ifade eden öz Türkçe bir sözcüktür.
Gelişim Hattı
- Ana Türkçe: *barmak (el veya ayak parmağı)
- Eski Türkçe: barmak (parmak)
- Orta Türkçe: barmak / parmak (parmak)
- Osmanlı Türkçesi: parmak (parmak)
- Türkiye Türkçesi: parmak (el veya ayak uzvu)
Yapısal Parçalanış
- parmak İsim kökü
- Parmak
Anlam Evrimi
- El veya ayak uzvu
- Ölçü birimi (parmak kalınlığı)
- Mecazen bir işte rol veya etki sahibi olma
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 8. yüzyıl Orhun Yazıtları ve Eski Uygur metinlerinden itibaren 'barmak' biçiminde kaydedilmiştir.
- Divânu Lugâti't-Türk'te (11. yüzyıl) 'barmak' biçiminde 'el ve ayak parmağı' anlamıyla yer alır.
Kökdaş Kelimeler
- parmak + -lık ekiyle türetilmiş, parmak biçimindeki çubuklardan oluşan çit veya engel