pınar Türkçe
buŋar
Eski Türkçe kökenli olan sözcük, yerden kaynayıp çıkan su kaynağını ifade eden 'buŋar' ya da 'bulaḳ' sözcük grubuyla ilişkili olup zamanla b- > p- ve -ŋ- > -n- ses değişimleriyle günümüzdeki biçimine ulaşmıştır.
Gelişim Hattı
- Eski Türkçe: buŋar (su kaynağı, pınar)
- Orta Türkçe: buŋar / puŋar (pınar, su gözesi)
- Osmanlı Türkçesi: بڭار / پنار (pıŋar / pınar)
- Türkiye Türkçesi: pınar
Yapısal Parçalanış
- buŋ- / mun- Kök fiil/ad
- Fışkırmak, kaynamak veya su gözesi ile ilişkili varsayılan kök
- -ar İsim yapım eki
- Fiilden veya addan yer/araç bildiren isim türeten ek
buŋ- (fışkırmak, kaynamak) + -ar → buŋar (yerden kaynayan su)
Anlam Evrimi
- Yerden kaynayıp çıkan su gözesi
- Doğal su kaynağı, çeşme başı veya pınar
Türkçedeki İlk İzler
- Eski Türkçe dönemine ait metinlerde ve Divânu Lugâti't-Türk'te 'buŋar' biçiminde 'su kaynağı, çeşme' anlamıyla kaydedilmiştir.
- Osmanlı Türkçesi metinlerinde 14. yüzyıldan itibaren 'pıŋar' veya 'pınar' şeklinde yaygın olarak görülür.