Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

ofis Fransızca

office

Türkçeye Fransızca 'office' sözcüğünden geçmiştir. Kelimenin kökeni Latince 'görev, hizmet, iş görme' anlamındaki 'officium' sözcüğüne dayanır.

Gelişim Hattı

  1. Latince: opus (iş, çalışma)
  2. Latince: facere (yapmak, etmek)
  3. Latince: opificium (iş yapma, zanaat)
  4. Latince: officium (vazife, görev, hizmet, iş)
  5. Eski Fransızca: ofice (görev, makam, ibadet)
  6. Fransızca: office (büro, yazıhane, görev yeri)
  7. Türkçe: ofis (çalışma odası, büro, iş yeri)

Yapısal Parçalanış

opus Kök isim
iş, çalışma, eser
facere Kök fiil
yapmak, yerine getirmek

opus (iş) + facere (yapmak) → officium (görev, iş görme) → office (iş yeri, büro)

Anlam Evrimi

  1. Bir işi yapma, hizmet
  2. Görev, vazife, dini ayin
  3. Görevin ifa edildiği makam veya mekân
  4. Büro, yazıhane, çalışma alanı

Türkçedeki İlk İzler

  • Türkçede 20. yüzyılın başlarından itibaren Batılılaşma ve modern idari/ticari terimlerin ithaliyle 'büro' ve 'yazıhane' karşılığı olarak kullanılmaya başlanmıştır.
  • Cumhuriyet döneminde Toprak Mahsulleri Ofisi (1938) gibi kamu kurum adlandırmalarında resmîleşmiştir.

Kökdaş Kelimeler

ofisboy
Fransızca/İngilizce office + boy birleşiminden gelen büro görevlisi.
subay
Doğrudan türeme olmasa da subay sözcüğünün kökü olan 'zabit/officer' kavramı Batı dillerinde Latince 'officium' kökünden gelir.
opera
Latince aynı 'opus' (eser, iş) kökünün çoğul biçiminden İtalyancaya ve Türkçeye geçmiştir.

Tartışma