muhabbet Arapça
محبة (muḥabba)
Kelime Arapça 'sevmek, hoşlanmak' anlamına gelen ḥ-b-b kökünden türetilmiş bir mastardır. Türkçede zamanla hem 'sevgi/dostluk' hem de 'dostça sohbet' anlamını kazanmıştır.
Dostça konuşma, söyleşi veya sevgi, dostluk.
Gelişim Hattı
- Sami Dil Ailesi: *ḥabb- (sevmek)
- Arapça: ḥabbara / ḥabba (sevdi)
- Arapça: muḥabba(t) (sevgi, sevme)
- Osmanlı Türkçesi: muhabbet (sevgi, dostça sohbet)
- Türkçe: muhabbet
Yapısal Parçalanış
- m- Ön ek / Mef'ul-Mastar eki
- Mastar veya isim türeten ek
- ḥ-b-b Kök
- Sevmek, duygu beslemek
- -a(t) Dişilik / Mastar Eki
- Soyut isim oluşturan ek
m- + ḥ-b-b + -a(t) → muḥabba(t) (sevgi)
Anlam Evrimi
- Sevme, sevgi, dostluk
- Dostça bir araya gelme
- Dostça yapılan sohbet, söyleşi
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıldan (Kısas-ı Enbiya, Aşık Paşa) itibaren 'sevgi, dostluk' anlamıyla yazılı kaynaklarda görülür.
- İlerleyen yüzyıllarda Osmanlı Türkçesinde 'sevgiyle yapılan sohbet' anlamı öne çıkmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- habip
- Arapça ḥabīb (sevgili) kelimesinden gelir, aynı ḥ-b-b kökündendir.
- mahbub
- Arapça maḥbūb (sevilen, sevgili) kelimesinden gelir.
- mühabbe
- Eski metinlerde geçen 'karşılıklı sevgi' anlamında aynı kökten bir türevdir.