minber Arapça
منبر (minbar)
Arapça 'yükselmek, sesini yükseltmek' anlamına gelen nbr kökünden türetilmiş bir alet/mekân ismidir. İslam dini terminolojisiyle birlikte Türkçeye geçmiştir.
Gelişim Hattı
- Arapça: nabara (yükseltti, sesini çıkardı)
- Arapça: minbar (üzerine çıkılan yüksek yer, kürsü)
- Osmanlı Türkçesi: minber (camide hutbe okunan kürsü)
- Türkçe: minber
Yapısal Parçalanış
- m- Mekân/Alet İsmi Ön Eki
- Fiilin yapıldığı yer veya alet
- nbr Kök Ünsüzler
- Yükselmek, yukarı kaldırmak
m- (mekân/alet eki) + nabara (yükseltti) → minbar (üzerine çıkılıp yükselinen yer)
Anlam Evrimi
- Yüksek yer, üzerine çıkılan taht/kürsü
- Camilerde hatibin hutbe okumak için çıktığı basamaklı kürsü
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 11. yüzyıldan itibaren Kutadgu Bilig ve erken dönem İslami metinlerde görülür.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı kökle bağlantılı olarak bazı Sami dillerinde 'yükselti' anlamına dayanan türevlerle ilişkilendirilir.