müjgan Farsça
مژگان (mužgān)
Türkçeye Farsçadan geçen kelime, 'kirpik' anlamına gelen 'muje' sözcüğünün çoğul biçimidir ve klasik edebiyatta 'kirpikler' anlamında sıkça kullanılmıştır.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-Avrupa: *medk- / *mesg- (kirpik, göz kapağı)
- Eski Farsça: *mašti- (kirpik)
- Farsça: muje / mizhe (kirpik)
- Farsça: mužgān (kirpikler)
- Osmanlı Türkçesi: müjgan (kirpikler)
- Türkçe: müjgan (kirpikler, kadın ismi)
Yapısal Parçalanış
- müje İsim kökü
- Kirpik
- -an Çoğul eki
- Canlı varlıklar için çoğulluk bildiren ek (-ler, -lar)
müje (kirpik) + -an (çoğul eki) → müjgan (kirpikler)
Anlam Evrimi
- Kirpikler
- Divan edebiyatında aşığın kalbini delen ok/kirpik mazmunu
- Kadın özel adı
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 14. yüzyıldan itibaren şiirlerde 'kirpikler' anlamıyla görülür.
- Klasik divan edebiyatında sevgilinin yan bakışını ve aşığa saplanan oku niteleyen yaygın bir mazmun olarak kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- Farsça aynı kökten gelen tekil biçimi (kirpik)