lisan Arapça
لسان (lisān)
Arapça 'dil, konuşma organı veya konuşulan dil' anlamına gelen 'lisān' kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Kökü Sami dillerinde 'dil' anlamına gelen ortak köke dayanır.
Gelişim Hattı
- Ön Sami Dili: *lašān- (dil organı, lisan)
- Arapça: lisān (dil, konuşma yetisi, lehçe)
- Osmanlı Türkçesi: lisān (dil, konuşulan lisan)
- Türkçe: lisan (dil)
Yapısal Parçalanış
- l-s-n Sami kökü
- dil, konuşmak ile ilgili
l-s-n kökünden türetilen isim kalıbı fi'āl → lisān (dil)
Anlam Evrimi
- Dil organı (anatomik)
- Konuşma yetisi ve söz
- Belirli bir topluluğun konuştuğu dil
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıl Anadolu Türkçesi metinlerinden (örneğin Yunus Emre Divanı veya Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr çevirisi) itibaren 'dil, lügat' anlamında sıklıkla görülür.
Kökdaş Kelimeler
- Arapça lisān + -an ekiyle türetilmiş 'sözlü olarak, dille' anlamına gelen zarf.
- Arapça lisān kökünden türetilen ve 'dil bilimi' anlamına gelen sözcük.