ledün Arapça
لَدُنْ (ladun)
Arapça "yanında, katında, nezdinde" anlamına gelen bir zaman ve mekân zarfı/edatı olan sözcük, İslamî tasavvufta özellikle 'ilm-i ledün' (Tanrı katından gelen gizli/batıni bilgi) terkibi yoluyla Türkçeye geçmiştir.
Gelişim Hattı
- Arapça: لَدُنْ [ladun] (yanında, nezdinde, katında)
- Osmanlı Türkçesi: لدن [ledün] (Allah katı, ilahi nezd)
- Türkçe: ledün (gayb âlemi veya Tanrı katı ile ilgili gizli bilgi/sır)
Anlam Evrimi
- Huzurunda, katında, yanında (edat/zarf)
- Allah'ın katı, gayb âlemi (tasavvufi kavram)
- İlahi kaynaklı gizli bilgi ve sırlar âlemi
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesinde en geç 14. yüzyıldan itibaren tasavvufi metinlerde ve dini edebiyatta 'ilm-i ledün' terkibi içinde görülür.
- Kur'an-ı Kerim'de Kehf Suresi 65. ayette geçen 'min ledünnā' (katımızdan/tarafımızdan) ifadesine dayanarak tasavvuf terimi haline gelmiştir.
Kökdaş Kelimeler
- ladun (katında, nezdinde) kökünden türetilmiş nispet eki (-ī) almış hali; Allah katına ait, gizli ve batıni olan.