lale Farsça
لاله (lāle)
Türkçeye Farsçadan geçen kelime, 'lāle' sözcüğünden alıntıdır. Farsçada öncelikle gelincik veya lale türünden kırmızı çiçekleri ifade etmekteydi.
Gelişim Hattı
- Farsça: lāla/lāle (gelincik veya lale çiçeği)
- Osmanlı Türkçesi: لاله (lāle)
- Türkçe: lale
Anlam Evrimi
- Gelincik ve benzeri kırmızı kır çiçeği
- Zambakgillerden Tulipa cinsine ait süs bitkisi ve çiçeği
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıldan itibaren (örneğin Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr tercümesinde) yazılı metinlerde görülür.
- Klasik Osmanlı şiirinde hem lale çiçeğini hem de rengi dolayısıyla sevgilinin yanağını ya da şarabı simgelemek üzere sıkça kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- Farsça lāle (lale) + -gūn (renkli) birleşiminden 'lale renkli, al, kırmızı' anlamında edebî sözcük.
- Farsça lāle (lale) + -zār (yer bildiren ek) birleşiminden 'lale bahçesi' anlamına gelen sözcük.