Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

kuşak Türkçe

kurşak

Eski Türkçe "kuşanmak, sarmak" anlamına gelen kurşa- eyleminden türetilmiş öz Türkçe bir sözcüktür; zamanla "r" sesi eriyerek bugünkü kuşak biçimine dönüşmüştür.

Gelişim Hattı

  1. Ana Türkçe: *kur- (bağlamak, sarmak)
  2. Eski Türkçe: kurşa- (sarmak, kuşatmak)
  3. Eski Türkçe: kurşak (bele sarılan kumaş, kemer)
  4. Osmanlı Türkçesi: قوشاق (kuşak)
  5. Türkiye Türkçesi: kuşak

Yapısal Parçalanış

kurşa- Kök/Gövde fiil
sarmak, çevrelemek
-k Fiilden isim yapım eki
eylemin aracını veya sonucunu bildirir

kurşa- (sarmak) + -k → kurşak > kuşak (bele sarılan şey)

Anlam Evrimi

  1. Bele sarılan kumaş, bağ, kemer
  2. Bir şeyi çevreleyen, saran şerit veya bölge
  3. Aynı dönemde doğmuş olanlar, nesil, jenerasyon

Türkçedeki İlk İzler

  • Eski Türkçede Divânu Lugâti't-Türk (11. yüzyıl) metninde 'kurşak' biçiminde 'kemer, kuşak' anlamıyla kayıtlıdır.
  • Nesil anlamındaki kullanımı 20. yüzyılda Fransızca 'génération' terimini karşılamak üzere geliştirilmiştir.

Kökdaş Kelimeler

kurşa- kökünden gelen ve "çevresini sarmak, ablukaya almak" anlamı taşıyan fiildir.
kurşa- kökünden dönüşlü yapıyla bele veya bedene bir şey bağlamak eylemidir.
Aynı Ana Türkçe *kur- (kurmak, bağlamak, dizmek) kökünden türemiştir.

Tartışma