Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

kostüm Fransızca

costume

Türkçeye Fransızca "costume" (giyim tarzı, kıyafet) sözcüğünden geçmiştir. Fransızca bu kelimeyi İtalyanca "costume" (örf, adet, giyim tarzı) sözcüğünden almış olup, kökü Latince alışkanlık ve gelenek anlamına gelen "consuetudo" sözcüğüne dayanır.

Gelişim Hattı

  1. Proto-Hint-Avrupa: *swe- (kendi, kendine ait)
  2. Latince: consuescere (alışmak, benimsemek)
  3. Latince: consuetudo (örf, gelenek, alışkanlık)
  4. Halk Latincesi: *costuma (örf, adet)
  5. İtalyanca: costume (gelenek, belirli bir yere/zamana özgü giyim tarzı)
  6. Fransızca: costume (giyim, takım elbise, sahne kıyafeti)
  7. Türkçe: kostüm (giysi, sahne kıyafeti)

Yapısal Parçalanış

con- Ön ek
Birlikte, tamamen
suescere Kök fiil
Alışmak
-tudo İsimden isim yapma eki
Durum, nitelik

consuetudo (gelenek/alışkanlık) → İtalyanca costume (gelenek/giyim tarzı) → Fransızca costume

Anlam Evrimi

  1. Alışkanlık, örf, gelenek
  2. Belli bir bölgeye veya döneme ait geleneksel giyim tarzı
  3. Belirli bir meslek, sahne, tören veya role ait giysi
  4. Özel giysi, sahne kıyafeti veya takım elbise

Türkçedeki İlk İzler

  • Türkçede Batılılaşma dönemi ve tiyatro kültürünün yaygınlaşmasıyla en geç 19. yüzyılın sonlarından itibaren görülür.
  • Ahmet Vefik Paşa ve Şemsettin Sami döneminin sözlüklerinde ve tiyatro metinlerinde 'tiyatro esvabı' veya 'özel giysi' anlamıyla yer bulmuştur.

Kökdaş Kelimeler

Türkçe +ci yapım ekiyle türetilmiş, sahne kıyafetlerini hazırlayan veya kiralayan kişi.

Tartışma