kleptoman Fransızca
cleptomane
Türkçeye Fransızca 'cleptomane' sözcüğünden geçmiştir; kökeni Eski Yunancada çalmak anlamına gelen 'kléptein' fiili ile delilik veya aşırı tutku bildiren 'manía' kelimelerinin birleşimine dayanır.
Gelişim Hattı
- Eski Yunanca: kléptein (çalmak, gizlice almak)
- Eski Yunanca: kléptēs (hırsız)
- Eski Yunanca: manía (delilik, taşkınlık)
- Fransızca: cleptomane (çalma hastası)
- Türkçe: kleptoman
Yapısal Parçalanış
- klepto- Ön ek / Kök
- Çalma, hırsızlık ile ilgili
- -mane Son ek
- Bir şeye aşırı düşkün veya tutkulu olan, müptela
klepto- (çalma) + -mane (tutkulu/hasta) → cleptomane (çalma hastalığına tutulmuş kimse)
Anlam Evrimi
- Çalmaya yönelik karşı konulamaz dürtüye sahip olan kimse
- Psikolojik bir rahatsızlık olarak çalma hastası
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede 20. yüzyılın başlarından itibaren tıp ve psikiyatri metinleri ile modern sözlüklerde görülmeye başlanmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı kökten gelen ve çalma hastalığı durumunu niteleyen tıp terimi.
- kléptein (çalmak) + krátos (yönetim/güç); hırsızlar rejimi veya soygun düzeni.
- Eski Yunanca manía (taşkınlık, delilik) kökünden Türkçeye geçen psikiyatri terimi.
- mégas (büyük) + -mane; büyüklük hezeyanına kapılmış kimse.