Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

kelime Arapça

كَلِمَة (kalima)

Arapça 'yaralamak, etkilemek, söz söylemek' anlamındaki klm kökünden türeyen ve 'sözcük, tekil söz' anlamına gelen kalima sözcüğünden Türkçeye geçmiştir.

Gelişim Hattı

  1. Sami Dilleri: *klm (kesmek, delmek, iz bırakmak)
  2. Arapça: kalama (yaraladı, konuştu)
  3. Arapça: kalima(t) (sözcük, tek bir söz parçası)
  4. Osmanlı Türkçesi: kelime (sözcük)
  5. Türkçe: kelime (sözcük)

Yapısal Parçalanış

k-l-m Kök fiil
Yaralamak, iz bırakmak, konuşmak
fa'ila(t) Vezin / İsim kalıbı
Tekil birim, isimleşme

k-l-m (konuşmak/iz bırakmak) + isim kalıbı → kalima (tek bir söz, sözcük)

Anlam Evrimi

  1. Zihinde/ruhta iz bırakan veya yaralayan şey
  2. Söz, lakırdı
  3. Müstakil anlam taşıyan ses birliği (sözcük)

Türkçedeki İlk İzler

  • Türkçede en geç 14. yüzyıl başlarındaki İslami edebi metinlerden ve tercümelerden itibaren belgelenmektedir.
  • Tarihsel metinlerde hem 'söz dizisindeki tekil öge' hem de 'genel olarak söz, ifade' anlamında kullanılmıştır.

Kökdaş Kelimeler

Arapça kalām (söz, lakırdı, konuşma) kökünden.
Arapça mutakallim (konuşan, birinci tekil şahıs) kökünden.
Arapça takallum (konuşma, söz söyleme) kökünden.

Tartışma