kaygı Türkçe
kadgu / kaygu
Eski Türkçe döneminden itibaren 'tasa, üzüntü, dert' anlamında kullanılan 'kadgu' sözcüğünden evrilmiştir; kökü muhtemelen Eski Türkçe 'kadı-' (üzülmek, tasalanmak) fiilidir.
Gelişim Hattı
- Eski Türkçe: *kadı- (tasalanmak, dertlenmek)
- Eski Türkçe: kadgu (dert, tasa, üzüntü)
- Orta Türkçe: kaygu (tasa, gam)
- Türkiye Türkçesi: kaygı (endişe, tasa)
Yapısal Parçalanış
- kadı- Kök fiil
- tasalanmak, dert etmek
- -gu Fiilden isim yapım eki
- eylemin sonucunu veya durumunu gösteren isim türetir
kadı- (tasalanmak) + -gu (isim yapım eki) → kadgu > kaygu > kaygı
Anlam Evrimi
- Dert, keder, gam
- Geleceğe yönelik üzüntü ve tasa
- Endişe, anksiyete
Türkçedeki İlk İzler
- Eski Türkçe dönemine ait Orhun Yazıtları'nda 'kadgu' biçiminde 'tasa, dert' anlamıyla tanıklanır.
- Divânu Lugâti't-Türk'te 'kadgu' (gam, tasa, hüzün) olarak yer almaktadır.
- Anadolu Türkçesinde d > y değişimiyle 'kaygu' ve sonrasında 'kaygı' haline dönüşmüştür.
Kökdaş Kelimeler
- kaygı köküne '-sIz' yokluk ekinin getirilmesiyle türetilmiştir.