kıvanç Türkçe
kıvanç
Eski Türkçe sevinmek ve gururlanmak anlamına gelen 'kıvan-' fiil kökünden türetilmiş öz Türkçe bir isimdir.
Gelişim Hattı
- Proto-Türkçe: *kɨb- / *kɨb-a- (sevinmek, mutlu olmak)
- Eski Türkçe: kıvan- (sevinmek, iftihar etmek, güvenmek)
- Eski Türkçe: kıvanç (sevinç, övünç, güven)
- Türkiye Türkçesi: kıvanç (gurur, sevinç, iftihar)
Yapısal Parçalanış
- kıvan- Kök fiil
- sevinmek, gururlanmak, güvenmek
- -ç Fiilden isim yapım eki
- eylemin sonucu veya adı
kıvan- (sevinmek/gururlanmak) + -ç (fiilden isim eki) → kıvanç
Anlam Evrimi
- Sevinç, iftihar ve güven hissi
- Övünç, gurur ve onur duyma
Türkçedeki İlk İzler
- Eski Türkçe döneminden itibaren 'kıvan-' fiili ve 'kıvanç' biçimi sevinç ve güven anlamlarıyla Kutadgu Bilig ve Dîvânu Lugâti't-Türk gibi eserlerde tanıklanmıştır.
- Cumhuriyet dönemindeki Dil Devrimi sürecinde 'iftihar' ve 'gurur' kavramlarını karşılamak üzere yaygın olarak yeniden canlandırılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı kökten gelen ve övünmek, iftihar etmek anlamına gelen mastar biçimi