kötülük Türkçe
kötülük
Eski Türkçe ve Orta Türkçe dönemlerindeki "kötü/köti" (aşağı, fena, değersiz) kökünden türetilmiş soyut isimdir.
Gelişim Hattı
- Eski Türkçe: köt- / köti (aşağı, değersiz, alçak)
- Orta Türkçe: kötüg / köti (fena, kötü)
- Osmanlı Türkçesi: كوتولك (kötülük) (fenalık, kötülük hali)
- Türkiye Türkçesi: kötülük (kötü olma durumu, fena davranış)
Yapısal Parçalanış
- kötü Kök sıfat/isim
- Fena, zararlı, niteliksiz
- -lük İsimden isim yapım eki
- Durum, nitelik veya soyutluk bildiren ek
kötü (fena) + -lük (durum/soyutluk eki) → kötülük (fena olma durumu, zarar verici eylem)
Anlam Evrimi
- Aşağılık, değersiz, niteliksiz olma hali
- Ahlaki veya pratik açıdan fena, zararlı davranış ve niyet
Türkçedeki İlk İzler
- Kelimenin kökü olan "köti/kötü", Orta Türkçe döneminde Dîvânu Lugâti't-Türk ve dönemin diğer metinlerinde "aşağı, değersiz, fena" anlamlarında kayıtlıdır.
- Türemiş biçim olan "kötülük", Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 14. yüzyıldan itibaren düzenli olarak belgelenmiştir.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı kökten gelen yalın sıfat biçimi.
- Kötü kökünden Fransızca "-iste/-isme" modellerine öykünerek türetilmiş çağdaş sözcük.
- Kötü kökünden türetilen ve birinin fenalığını söyleme veya niteliğini düşürme eylemini bildiren fiil.