jilet Fransızca
Gillette
Kelime, Amerikalı mucit King Camp Gillette tarafından kurulan tıraş bıçağı markası 'Gillette' adının Fransızca okunuşu üzerinden Türkçeye geçerek cins adlaşmış (eponim) bir sözcüktür.
Gelişim Hattı
- Eski Fransızca: Gille (Gilles özel adı)
- Fransızca: Gillette (küçültme ekli bir özel ad ve soyadı)
- İngilizce: Gillette (tıraş bıçağı markası)
- Fransızca: gillette (marka adından türeyen tıraş bıçağı)
- Türkçe: jilet (ince çelik tıraş bıçağı)
Yapısal Parçalanış
- Gille Özel isim kökü
- Gilles ismi (Eski Yunanca 'aigídion' yani 'keçi derisi kalkan' kökenli)
- -ette Küçültme/sevgi eki
- Küçültme bildirir
Gille (özel isim) + -ette (küçültme eki) → Gillette (özel ad/marka) → jilet (tıraş bıçağı)
Anlam Evrimi
- Kişi adı/soyadı
- Tıraş bıçağı ve aleti markası
- İnce çelik tıraş bıçağı (cins adı)
Türkçedeki İlk İzler
- Cumhuriyet döneminin başlarında, 1920'li ve 1930'lu yıllardaki gazete ilanları ve ithal ürün tanıtımlarıyla Türkçeye girmiştir.
- Marka adının Türkçede tüm ince tıraş bıçaklarını niteleyen bir cins isme dönüşmesi 20. yüzyılın ortalarında yerleşmiştir.