istifade Arapça
إستفادة (istifāda(t))
Arapça f-y-d kökünden türeyen ve 'fayda isteme, faydalanma, yararlanma' anlamına gelen istifāda(t) sözcüğünden Türkçeye geçmiştir.
Gelişim Hattı
- Arapça: fyd (fayda vermek/almak kökü)
- Arapça: fāʾida(t) (fayda, kazanç)
- Arapça: istifāda(t) (fayda elde etme, yararlanma)
- Osmanlı Türkçesi: istifāde (yararlanma)
- Türkçe: istifade
Yapısal Parçalanış
- isti- Ön ek / Vezin unsuru (X. bab)
- İsteme, arama, elde etmeye çalışma bildirir
- f-y-d Kök
- Fayda, kazanç, kâr
istifʿāl vezni + f-y-d kökü → istifāde (fayda isteme, faydalanma)
Anlam Evrimi
- Fayda arama veya temin etme
- Yararlanma, faydalanma
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 14. ve 15. yüzyıllardan itibaren 'yararlanma, fayda görme' anlamıyla düzenli olarak yer alır.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı f-y-d kökünden türeyen fā'ide sözcüğünden Türkçeleşmiştir.
- Aynı f-y-d kökünün IV. bab mastarı (ifāda), bir şeyi bildirme, yararlı kılma anlamından gelişmiştir.
- Aynı kök ve aynı babın (X. bab) etken ortacı (mustafīd), faydalanan kimse anlamına gelir.