irem Arapça
إرم (iram)
Türkçeye Arapçadan geçen kelime, Kur'an-ı Kerim'de Ad kavmiyle ilişkilendirilen görkemli sütunlara ve bahçelere sahip efsanevi 'İrem' (İram) kentinin adından gelmektedir. Kökeni muhtemelen Sami dillerindeki eski bir yer adına dayanır.
Gelişim Hattı
- Proto-Sami Dili: *ʿir-am (yer adı)
- Arapça: إرم (iram - yüksek sütunları olan efsanevi Ad kavmi şehri)
- Osmanlı Türkçesi: إرم (irem - cennet gibi güzel bahçe, İrem şehri)
- Türkçe: irem
Anlam Evrimi
- Ad kavminin görkemli ve yüksek yapılı şehri
- Güzelliğiyle cenneti andıran efsanevi bağ/bahçe
- Cennet garden/bahçesi anlamında mecazi kullanım veya kadın ismi
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede (Osmanlıca metinlerde) en geç 14. yüzyıldan itibaren mesnevilerde ve divan şiirinde 'İrem bağı' kalıbıyla görülür.
- Klasik edebiyatta çoğunlukla muhteşem güzellikteki bahçeleri simgelemek üzere 'bâğ-ı İrem' şeklinde kullanılmıştır.