irem Arapça
إرم (iram)
Türkçeye Arapçadan geçen kelime, Kur'an-ı Kerim'de Ad kavmiyle ilişkilendirilen görkemli sütunlara ve bahçelere sahip efsanevi 'İrem' (İram) kentinin adından gelmektedir. Kökeni muhtemelen Sami dillerindeki eski bir yer adına dayanır.
Kur'an'da adı geçen ve cennet gibi güzel olarak betimlenen efsanevi şehir veya bahçe.
Gelişim Hattı
- Proto-Sami Dili: *ʿir-am (yer adı)
- Arapça: إرم (iram - yüksek sütunları olan efsanevi Ad kavmi şehri)
- Osmanlı Türkçesi: إرم (irem - cennet gibi güzel bahçe, İrem şehri)
- Türkçe: irem
Anlam Evrimi
- Ad kavminin görkemli ve yüksek yapılı şehri
- Güzelliğiyle cenneti andıran efsanevi bağ/bahçe
- Cennet garden/bahçesi anlamında mecazi kullanım veya kadın ismi
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede (Osmanlıca metinlerde) en geç 14. yüzyıldan itibaren mesnevilerde ve divan şiirinde 'İrem bağı' kalıbıyla görülür.
- Klasik edebiyatta çoğunlukla muhteşem güzellikteki bahçeleri simgelemek üzere 'bâğ-ı İrem' şeklinde kullanılmıştır.