Gelişim Hattı

1. Arapça: naqama (cezalandırdı, hoşnutsuz oldu)
2. Arapça: intaqama (öç aldı, ceza kesti)
3. Arapça: intiqām (öç alma eylemi, öç)
4. Osmanlı Türkçesi: intikām (öç)
5. Türkçe: intikam (öç)

Yapısal Parçalanış

n-q-m Samî kökü

kınama, cezalandırma, öfke duyma

ifʽilāl / iftiʽāl babı Vezin / Kalıp

dönüşlülük ve eylemi bizzat yerine getirme mastarı

n-q-m kökü + iftiʽāl vezni → intiqām

Anlam Evrimi

1. Kınama ve cezalandırma eylemi
2. Yapılan bir kötülüğün karşılığını ödetme, öç alma

Türkçedeki İlk İzler

• Türkçede en geç 14. yüzyıldan itibaren İslami-edebi metinlerde ve Osmanlı Türkçesinde belgelenmiştir.
• Tarihsel metinlerde hem ilahi adaletin tecellisi (ceza) hem de kişisel öç anlamında kullanılmıştır.

Kökdaş Kelimeler

müntekim

Aynı n-q-m kökünden iftiʽāl babında etken ortaç; öç alan, intikamcı.

nikmet

Aynı kökten türeyen ceza, azap ve gazap anlamındaki sözcük.