işkembe Farsça
ışkambe (اشكمبه)
Türkçeye Farsça "karın, mide" anlamına gelen "ışkambe" sözcüğünden geçmiştir. Kökü Eski İran dillerine kadar uzanır.
Gelişim Hattı
- Eski Farsça: *skambha- (karın, karın boşluğu)
- Farsça: ışkam (karın)
- Farsça: ışkambe (karın, işkembe)
- Osmanlı Türkçesi: işkembe (işkembe)
Yapısal Parçalanış
- ışkam Kök isim
- karın
- -be Küçültme/benzerlik eki
- karıncık, karınla ilgili olan
ışkam (karın) + -be (ek) → ışkambe (işkembe, karın organı)
Anlam Evrimi
- Karın, karın boşluğu
- Geviş getiren hayvanların midesi
- İşkembe midesinden yapılan yemek/çorba
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede güvenilir yazılı metinlerde en geç 14. yüzyıldan (Kitab-ül İdrak Hi-Lisan-il Etrak veya benzer dönemsel sözlükler) itibaren görülmektedir.
- Osmanlı döneminde hem hayvan midesi hem de mutfak terimi olarak yaygın biçimde kullanılmıştır.