gölge Türkçe
köliğe
Türkçe kökenli bir kelime olup Eski Türkçe köli- (gölgelemek, örtmek) fiilinden türetilmiş köliğe sözcüğünün zamanla gelişmiş biçimidir.
Gelişim Hattı
- Eski Türkçe: köli- (gölgelemek, örtmek)
- Eski Türkçe: köliğe (gölge)
- Karahanlı Türkçesi: kölige (gölge)
- Osmanlı Türkçesi: gölge (gölge)
- Türkiye Türkçesi: gölge
Yapısal Parçalanış
- köli- Kök fiil
- gölgelemek, korumak, örtmek
- -ge Fiilden isim yapım eki
- Eylemin sonucu veya aracını ifade eder
köli- (gölgelemek) + -ge → köliğe (gölge)
Anlam Evrimi
- Güneş ışığının kesilmesiyle oluşan karanlık alan
- Koruma, himaye, sığınak
- Bir şeyin zayıf veya belirsiz izi/kopyası
Türkçedeki İlk İzler
- Eski Türkçe metinlerde ve Divanü Lugati't-Türk'te (11. yüzyıl) 'köliğe' biçimiyle kayıtlıdır.
- Osmanlı dönemi metinlerinde 14. yüzyıldan itibaren 'gölge' şeklinde yaygın olarak görülür.
Kökdaş Kelimeler
- gölgelik
- Gölge köküne isimden isim eki (-lik) getirilerek türetilmiştir.