fevziye Arapça
فوزية (fawziyya)
Arapça 'kurtuluş, zafer, başarı' anlamına gelen 'fawz' kökünden türetilen 'fawzī' (kurtuluşla/zaferle ilgili) nisbet sıfatının dişil biçimidir; Türkçede kadın özel adı ve yer adı olarak kullanılır.
Gelişim Hattı
- Arapça: fāza (kurtuldu, başardı, zafere ulaştı)
- Arapça: fawz (kurtuluş, zafer, üstünlük)
- Arapça: fawzī (zafere/kurtuluşa mensup, kurtulmuş)
- Arapça: fawziyya (zaferle/kurtuluşla ilgili olan [dişil])
- Osmanlı Türkçesi: fevziyye (Fevziye)
- Türkçe: Fevziye
Yapısal Parçalanış
- f-w-z Samî kök
- kurtulmak, zafere ve başarıya ulaşmak
- -ī Nisbet eki
- aitlik, ilişki bildiren sıfat yapıcı
- -ya(t) Dişillik eki
- dişil biçim yapıcı
fawz (zafer, kurtuluş) + -ī (nisbet) + -ya (dişillik) → fawziyya (zaferle, kurtuluşla ilgili [dişil])
Anlam Evrimi
- Kurtuluş ve zafere ulaşma eylemi/durumu
- Kurtuluşa ve zafere mensup kimse/şey (dişil)
- Kadın özel adı ve yer adı
Türkçedeki İlk İzler
- Osmanlı Türkçesi metinlerinde ve kişi adlarında klasik dönemden itibaren yaygın biçimde kullanılmıştır.
- Tanzimat ve geç Osmanlı döneminde kurum, mektep ve yerleşim yeri adlandırmalarında sıklıkla tercih edilmiştir.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı kökten gelen yalın mastar; 'kurtuluş, zafer, başarı' anlamına gelir.
- Aynı nisbet sıfatının eril biçimi; 'kurtuluşla/zaferle ilgili' anlamında erkek özel adı.
- f-w-z kökünün etken ortacı olan fā'iz (başaran, kazanan) sözcüğünden türemiştir.