farklı Arapça
فرق (farq) + -lI
Arapça 'ayırma, ayrım, başkalık' anlamına gelen 'farq' (fark) kelimesine Türkçe yapım eki '+lI' eklenerek türetilmiştir.
Gelişim Hattı
- Ön Sami Dili: *prq (ayırmak, bölmek)
- Arapça: farq (ayırma, ayrım, başkalık)
- Osmanlı Türkçesi: farḳ (ayrım)
- Türkiye Türkçesi: farklı (ayrımı olan, değişik)
Yapısal Parçalanış
- fark Kök isim
- Ayrım, başkalık
- -lı İsimden isim yapım eki
- Sahip olan, niteliği taşıyan
fark (ayrım) + -lı (sahiplik eki) → farklı (ayrımı olan, değişik)
Anlam Evrimi
- Ayırmak, bölmek
- Ayrım, başkalık
- Ayrımı veya başkalığı olan, değişik
Türkçedeki İlk İzler
- Kök kelime olan 'fark', Türkçede en geç 14. yüzyıldan itibaren İslami ve edebi metinlerde belgelenmiştir.
- '+lI' ekiyle türetilmiş 'farklı' biçimi ise Osmanlı Türkçesinin son dönemlerinden itibaren yaygın olarak kullanılmaktadır.
Kökdaş Kelimeler
- Arapça farq kökünün doğrudan Türkçeye geçmiş yalın biçimidir.
- Arapça f-r-q kökünden tef'îl vezninde 'ayırma, ayırt etme' anlamına gelen türetim.
- Arapça f-r-q kökünden 'ayrılmış grup, bölük, parti' anlamına gelen türetim.
- Arapça f-r-q/f-r-z kökleriyle ilişkili 'ayrılmış, tefrik edilmiş' anlamında türetim.