fark Arapça
فَرْق (farq)
Türkçeye Arapça 'farq' sözcüğünden geçmiştir. Arapça kök özünde iki şeyi birbirinden ayırmayı, yararak bölmeyi ve ayırt etmeyi ifade eder.
Gelişim Hattı
- Proto-Sami: *paraq- (ayırmak, bölmek)
- Arapça: farq (ayırma, ayrım, iki şey arasındaki başkalık)
- Osmanlı Türkçesi: farq (ayırma, ayrım, fark)
- Türkçe: fark (iki şey arasındaki ayrım)
Yapısal Parçalanış
- f-r-q Kök fiil
- Ayırmak, bölmek, fark etmek
f-r-q (ayırmak) kökünden türetilen masdar biçimi.
Anlam Evrimi
- İki şeyi birbirinden ayırma, yarıp bölme
- İki şey arasındaki ayrım, başkalık
- Önem, ayırt edici özellik
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıldan (Dede Korkut ve Kutadgu Bilig dönemi sonrası eserlerden) itibaren görülür.
- Eski Türkçe metinlerde ve Osmanlı Türkçesinde 'ayırma' ve 'iki nesne arasındaki başkalık' anlamlarıyla yaygın olarak kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- müferrik
- Arapça aynı kökten gelen 'ayıran, tefrik eden' anlamına sahip sözcük.
- tefrika
- Arapça aynı kökten türeyen ve 'ayrılık, nifak' anlamına gelen kelime.
- firkat
- Arapça aynı kökten gelen 'ayrılık' anlamına gelen sözcük.
- fırka
- Arapça aynı kökten türeyen 'insan grubu, ayrılmış topluluk, parti' anlamına gelen kelime.