erinç Türkçe
erinç
Eski Türkçe döneminden beri var olan 'erinç' (huzur, rahatlık), er- (olmak, ermek) veya erin- (üşenmek, hareketsiz kalmak/dinlenmek) fiil kökünden türetilmiş öz Türkçe bir sözcüktür.
Gelişim Hattı
- Eski Türkçe: erinç (huzur, rahatlık, dinçlik)
- Orta Türkçe: erinç (rahatlık, asudelik)
- Türkiye Türkçesi: erinç (huzur, dirlik, rahatlık)
Yapısal Parçalanış
- erin- Kök fiil
- üşenmek, hareketsiz kalmak, dinlenmek
- -ç Fiilden isim yapım eki
- eylemin sonucunu veya durumunu bildiren isim türetir
erin- (dinlenmek, sakinleşmek) + -ç → erinç (huzur, rahatlık hali)
Anlam Evrimi
- Hareketsizlik, dinginlik, dinlenme hali
- İç rahatlığı, dirlik ve huzur
Türkçedeki İlk İzler
- Eski Türkçe metinlerde ve Orhun Yazıtları dönemi sonrasında 'huzur, rahatlık, asude olma durumu' anlamıyla belgelenmiştir.
- Divânu Lugâti't-Türk'te (11. yüzyıl) 'erinç' biçiminde 'rahatlık, asayiş' anlamında geçer.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı kökten gelen 'üşenmek, tembellik etmek' anlamındaki fiil.
- erinç kökünden küçültme/sevgi ekiyle türetilmiş, 'rahatına düşkün, tembelce' anlamına gelen sözcük.