Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

efkâr Arapça

أفكار (afkār)

Arapça 'fikir' (düşünce) kelimesinin çoğul biçimi olan 'afkār' sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Türkçede zamanla çoğul anlamından sıyrılarak 'düşünceli olma durumu, tasa, hüzün ve kaygı' anlamlarını kazanmıştır.

Gelişim Hattı

  1. Arapça: fkr (düşünmek kökü)
  2. Arapça: fikr (düşünce, fikir)
  3. Arapça: afkār (fikirler, düşünceler)
  4. Osmanlı Türkçesi: efkār (fikirler; tasa, gam)
  5. Türkçe: efkâr (tasa, kaygı, hüzünlü düşünce)

Yapısal Parçalanış

f-k-r Samî kök
Düşünmek
af'āl kalıbı Kırık çoğul vezni
Çoğulluk bildiren isim kalıbı

fikr (düşünce) + af'āl vezni → afkār (fikirler)

Anlam Evrimi

  1. Düşünceler, fikirler, görüşler
  2. Yoğun düşüncelere dalma hali
  3. Dert, tasa, kaygı, hüzün

Türkçedeki İlk İzler

  • Osmanlı Türkçesinde en geç 14. yüzyıldan itibaren 'düşünceler, fikirler' anlamında çoğul olarak görülür.
  • Zaman içinde 'efkâr-ı umumiye' (kamuoyu) gibi terkiplerde asıl anlamını korurken, tek başına 'üzüntü, dert, gam' anlamı kazanarak Türkçeleşmiştir.

Kökdaş Kelimeler

Arapça aynı kökten (f-k-r) gelen tekil isim biçimidir.
Arapça tefa''ul vezninde, 'derinlemesine düşünme' anlamındaki türevdir.

Tartışma