dolma Türkçe
tolma / dolma
Öz Türkçe bir kelime olup 'dolmak' (içi dolmak, tıkınmak) fiilinden fiilden isim yapma ekiyle türetilmiştir ve içi harçla doldurularak yapılan yemeği ifade eder.
Gelişim Hattı
- Proto-Türkçe: *tōl- (dolmak)
- Eski Türkçe: tol- (dolmak)
- Eski Türkçe: tolma (dolmuş olan şey, doldurulmuş nesne)
- Osmanlı Türkçesi: dolma (doldurulmuş yemek, dolgu)
- Türkiye Türkçesi: dolma (içi harçla doldurularak hazırlanan yemek)
Yapısal Parçalanış
- dol- Kök fiil
- içi dolmak
- -ma Fiilden isim yapım eki
- eylemin nesnesi veya sonucu olan şeyi türeten ek
dol- (dolmak) + -ma (eylem/nesne eki) → dolma (doldurularak yapılan yemek)
Anlam Evrimi
- Doldurulmuş nesne, dolgu
- İçi doldurularak pişirilen sebze veya bağırsak yemeği
Türkçedeki İlk İzler
- Yemek adı ve genel dolgu anlamıyla Osmanlı Türkçesi metinlerinde en geç 15. yüzyıldan itibaren kaydedilmiştir.
- Tarihsel sözlüklerde sebzelerin içinin doldurulmasıyla yapılan yemek olarak geniş yer bulur.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı dol- kökünden türemiş sıfat
- Aynı kökün ettirgen biçimi
- Aynı kökten türeyen taşıt adı / sıfat-fiil