Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

doküman Fransızca

document

Türkçeye Fransızca document sözcüğünden geçmiştir. Kelimenin kökü Latince 'öğretmek, göstermek' anlamına gelen docēre fiiline dayanır.

Gelişim Hattı

  1. Proto-Hint-Avrupa: *dek- (almak, kabul etmek, öğretmek)
  2. Latince: docēre (öğretmek, göstermek)
  3. Latince: documentum (örnek, ders, kanıt)
  4. Fransızca: document (yazılı belge, kanıt)
  5. Türkçe: doküman (belge)

Yapısal Parçalanış

doc- Kök fiil
Öğretmek, göstermek
-umentum Sonuç/Araç eki
Eylemin aracı veya sonucu (öğreten/gösteren şey)

docēre (öğretmek) + -mentum (araç eki) → documentum (öğreten/kanıtlayan şey) → document

Anlam Evrimi

  1. Öğreti, ibret veya ders kaynağı
  2. Yazılı kanıt, resmi vesika
  3. Bilgi içeren her türlü belge

Türkçedeki İlk İzler

  • Türkçede Fransızca imlasıyla veya 'doküman' biçiminde 20. yüzyılın ortalarından itibaren yazılı basında ve resmi dilde görülmeye başlanmıştır.

Kökdaş Kelimeler

Latince docēre (öğretmek) kökünden türeyen ve tarihsel olarak 'öğretmen, bilgin' anlamına gelen doctor kelimesinden gelir.
Latince doctrina (öğreti, kuram) sözcüğünden gelir, aynı köke dayanır.
Fransızca documentaires kelimesinin Türkçe karşılığı olarak 'doküman/belge' kökünden türetilmiştir.

Tartışma