Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

dilara Farsça

دلارام (dil-ārā)

Farsça 'gönül' anlamına gelen 'dil' ile 'süsleyen, bezeyen' anlamına gelen 'ārā' sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuş bileşik bir kelimedir; Türkçede özel isim ve edebi bir sözcük olarak kullanılır.

Gelişim Hattı

  1. Proto-Hint-Avrupa: *ḱerd- (kalp, yürek)
  2. Eski Farsça: *zarda- (yürek)
  3. Farsça: dil (gönül, yürek)
  4. Farsça: ārāy- / ārā (süslemek, bezemek; süsleyen)
  5. Farsça: dilārā (gönül süsleyen, sevgili)
  6. Osmanlı Türkçesi: دل‌آرا (dilara / dil-ârâ)
  7. Türkçe: Dilara

Yapısal Parçalanış

dil İsim
Gönül, yürek
ārā Geniş zaman / Etken sıfat-fiil kökü
Süsleyen, bezeyen

dil (gönül) + ārā (süsleyen) → dilārā (gönlü süsleyen, gönül alan, sevgili)

Anlam Evrimi

  1. Gönlü süsleyen / süsleyici
  2. Gönül alan, ferahlatan sevgili
  3. Kadın özel adı

Türkçedeki İlk İzler

  • Klasik Türk edebiyatında ve divan şiirinde sevgilinin vasfı olarak en geç 15. yüzyıldan itibaren sıkça kullanılmıştır.
  • Osmanlı Türkçesi metinlerinde hem sıfat tamlamalarında bir niteleyici hem de mahlas ve şahıs adı olarak yer almıştır.

Kökdaş Kelimeler

dil (gönül) + rubā (kapan, çalan); gönül çalan, sevgili
dil (gönül) + ber (götüren); gönül alan güzel kadın
meclis + ārā (süsleyen); meclisi şenlendiren, süsleyen

Tartışma