dilara Farsça
دلارام (dil-ārā)
Farsça 'gönül' anlamına gelen 'dil' ile 'süsleyen, bezeyen' anlamına gelen 'ārā' sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuş bileşik bir kelimedir; Türkçede özel isim ve edebi bir sözcük olarak kullanılır.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-Avrupa: *ḱerd- (kalp, yürek)
- Eski Farsça: *zarda- (yürek)
- Farsça: dil (gönül, yürek)
- Farsça: ārāy- / ārā (süslemek, bezemek; süsleyen)
- Farsça: dilārā (gönül süsleyen, sevgili)
- Osmanlı Türkçesi: دلآرا (dilara / dil-ârâ)
- Türkçe: Dilara
Yapısal Parçalanış
- dil İsim
- Gönül, yürek
- ārā Geniş zaman / Etken sıfat-fiil kökü
- Süsleyen, bezeyen
dil (gönül) + ārā (süsleyen) → dilārā (gönlü süsleyen, gönül alan, sevgili)
Anlam Evrimi
- Gönlü süsleyen / süsleyici
- Gönül alan, ferahlatan sevgili
- Kadın özel adı
Türkçedeki İlk İzler
- Klasik Türk edebiyatında ve divan şiirinde sevgilinin vasfı olarak en geç 15. yüzyıldan itibaren sıkça kullanılmıştır.
- Osmanlı Türkçesi metinlerinde hem sıfat tamlamalarında bir niteleyici hem de mahlas ve şahıs adı olarak yer almıştır.
Kökdaş Kelimeler
- dil (gönül) + rubā (kapan, çalan); gönül çalan, sevgili
- dil (gönül) + ber (götüren); gönül alan güzel kadın
- meclis + ārā (süsleyen); meclisi şenlendiren, süsleyen