defter Arapça
دفتر (daftar)
Türkçeye Arapçadan geçen kelime, nihayetinde Eski Yunancada 'tabaklanmış deri, parşömen rulosu veya yazı tomarı' anlamına gelen difthéra sözcüğüne dayanmaktadır.
Gelişim Hattı
- Eski Yunanca: diphthéra (tabaklanmış deri, parşömen)
- Aramice: difterā (yazı derisi, kayıt rulosu)
- Arapça: daftar (kayıt defteri, hesap kitabı)
- Osmanlı Türkçesi: defter (yazı veya hesap defteri)
- Türkçe: defter (defter)
Anlam Evrimi
- Tabaklanmış deri / parşömen
- Yazı veya hesap rulosu / resmi kayıt
- Sayfaları bir araya getirilmiş yazı veya hesap defteri
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıldan (Eski Anadolu Türkçesi döneminden) itibaren kayıt ve hesap tutulan yazı mecmuası anlamında yazılı metinlerde görülür.
- Osmanlı Türkçesinde tahrir, muhasebe ve resmi bürokrasi kayıtları için temel bir terim olarak kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- difteri
- Eski Yunanca diphthéra (deri, zar) kökünden türetilmiş olup boğazda deri benzeri sahte bir zar tabakası oluşturduğu için bu adı almıştır.
- defterdar
- Arapça defter ile Farsça dār (tutan, sahip) ekinin birleşimiyle oluşmuş, Osmanlı maliye idarecisi unvanıdır.