Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

daha Türkçe

daha / takı

Öz Türkçe bir sözcük olup Eski Türkçedeki "takı" (ve, dahi, ayrıca, yine) biçiminden ses evrimi yoluyla gelişmiştir.

Gelişim Hattı

  1. Ana Türkçe: *tā-kı (ekleme, pekiştirme bildiren zarf/bağlaç)
  2. Eski Türkçe: takı (ve, dahi, yine, ayrıca)
  3. Orta Türkçe: dahı / dahi (ve, ayrıca, daha)
  4. Türkiye Türkçesi: daha (üstünlük zarfı, henüz, biraz daha)

Yapısal Parçalanış

tak- Kök fiil
eklemek, iliştirmek, katmak
-ı Zarf-fiil / türetim eki
fiilden zarf veya bağlaç türeten ek

tak- (eklemek) + -ı → takı (ayrıca, ek olarak) > daha

Anlam Evrimi

  1. Ek olarak, ve, dahi
  2. Yine, tekrar
  3. Üstünlük bildirme (daha iyi), henüz ve zaman zarfı anlamı

Türkçedeki İlk İzler

  • Eski Türkçe döneminde 8. yüzyıl Orhun Yazıtları'nda "takı" (ve, ayrıca, yine) biçiminde sıklıkla geçer.
  • Batı Türkçesinde "dahı / dahi" şekline dönüşmüş, zamanla hem bağlaç (dahi) hem de zarf (daha) olarak ayrışmıştır.

Kökdaş Kelimeler

Aynı Eski Türkçe "takı" kökünün Osmanlı ve modern Türkçedeki bağlaçlaşmış ikiz biçimidir.
Kelimenin türediği düşünülen "iliştirmek, eklemek" anlamındaki eylemdir.

Tartışma