daha Türkçe
daha / takı
Öz Türkçe bir sözcük olup Eski Türkçedeki "takı" (ve, dahi, ayrıca, yine) biçiminden ses evrimi yoluyla gelişmiştir.
Gelişim Hattı
- Ana Türkçe: *tā-kı (ekleme, pekiştirme bildiren zarf/bağlaç)
- Eski Türkçe: takı (ve, dahi, yine, ayrıca)
- Orta Türkçe: dahı / dahi (ve, ayrıca, daha)
- Türkiye Türkçesi: daha (üstünlük zarfı, henüz, biraz daha)
Yapısal Parçalanış
- tak- Kök fiil
- eklemek, iliştirmek, katmak
- -ı Zarf-fiil / türetim eki
- fiilden zarf veya bağlaç türeten ek
tak- (eklemek) + -ı → takı (ayrıca, ek olarak) > daha
Anlam Evrimi
- Ek olarak, ve, dahi
- Yine, tekrar
- Üstünlük bildirme (daha iyi), henüz ve zaman zarfı anlamı
Türkçedeki İlk İzler
- Eski Türkçe döneminde 8. yüzyıl Orhun Yazıtları'nda "takı" (ve, ayrıca, yine) biçiminde sıklıkla geçer.
- Batı Türkçesinde "dahı / dahi" şekline dönüşmüş, zamanla hem bağlaç (dahi) hem de zarf (daha) olarak ayrışmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı Eski Türkçe "takı" kökünün Osmanlı ve modern Türkçedeki bağlaçlaşmış ikiz biçimidir.
- Kelimenin türediği düşünülen "iliştirmek, eklemek" anlamındaki eylemdir.