Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

cd İngilizce

compact disc (kısaltması: CD)

Türkçeye İngilizce 'compact disc' (yoğunlaştırılmış/sıkışık disk) tamlamasının baş harflerinden oluşan 'CD' kısaltmasının aynen alınmasıyla girmiştir.

Gelişim Hattı

  1. Latince: compingere (birbirine tutturmak, birleştirmek)
  2. Latince: compactus (sıkıştırılmış, yoğun)
  3. Eski Yunanca: dískos (fırlatılan yuvarlak yassı nesne)
  4. Latince: discus (disk)
  5. İngilizce: compact disc (yoğunlaştırılmış optik disk)
  6. İngilizce: CD (compact disc kısaltması)
  7. Türkçe: CD

Yapısal Parçalanış

compact Sıfat
sıkı, yoğun, küçük boyutlu
disc İsim
yuvarlak yassı plak

compact (sıkışık, yoğun) + disc (yassı yuvarlak plak) → compact disc → CD (baş harflerden oluşan kısaltma)

Anlam Evrimi

  1. Yoğunlaştırılmış veriyi optik olarak depolayan yuvarlak plak
  2. Müzik, veri veya yazılım içeren standart optik kayıt ortamı

Türkçedeki İlk İzler

  • Türkçede 1980'li yılların sonlarından itibaren dijital ses ve veri teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte basın ve teknik yayınlarda görülmeye başlanmıştır.

Kökdaş Kelimeler

CD tamlamasındaki 'disc' sözcüğüyle aynı kökten (Eski Yunanca dískos) gelir.
Aynı 'disc' kökünün Fransızca küçültme eki almış biçimidir.
CD tamlamasındaki 'compact' sözcüğünün Türkçeye geçmiş halidir.

Tartışma